Được, nếu vlog chỉ ghi lại trải nghiệm của bạn, không lộ thông tin nội bộ, không quay đồng nghiệp, khách hàng khi họ chưa đồng ý và không trái nội quy công ty. Nhiều người làm video "một ngày đi làm", chia sẻ nghề, kể chuyện văn phòng mà không gặp vấn đề gì. Rắc rối bắt đầu khi trong khung hình có màn hình chứa dữ liệu khách hàng, tài liệu nội bộ, khi đồng nghiệp bị quay lén rồi bình phẩm, hoặc khi bạn kể chuyện công ty kèm tên tuổi theo hướng gây tổn hại uy tín.
Bài này dành cho người lao động muốn làm nội dung về công việc của mình, và cả chủ doanh nghiệp đang băn khoăn có nên cấm nhân viên quay ở chỗ làm. Bài đi qua những gì công ty có quyền yêu cầu, những gì người lao động cần tự giữ, các loại nội dung hay vướng, và cách xây dựng một quy định dùng mạng xã hội hợp lý cho cả hai phía. Chuyện nghỉ việc, bị sa thải là chủ đề riêng, ở đây không bàn.
Công ty có quyền gì với việc nhân viên quay ở chỗ làm
Nơi làm việc là không gian công ty quản lý, và Bộ luật Lao động 2019 cho phép người sử dụng lao động ban hành nội quy, trong đó có thể quy định về việc quay phim, chụp ảnh, dùng điện thoại, bảo mật thông tin. Nội quy hợp lệ và đã được thông báo cho người lao động thì vi phạm có thể bị xử lý kỷ luật theo các hình thức luật cho phép.
Ngoài nội quy, hợp đồng lao động hoặc thoả thuận riêng có thể có điều khoản bảo vệ bí mật kinh doanh, bí mật công nghệ. Luật Sở hữu trí tuệ bảo vệ bí mật kinh doanh, tức thông tin có giá trị thương mại mà doanh nghiệp đã áp dụng biện pháp giữ bí mật. Tiết lộ những thông tin này có thể phát sinh trách nhiệm bồi thường, không chỉ kỷ luật.
Tuy vậy, quyền của công ty không phải là vô hạn. Công ty không thể cấm nhân viên kể về nghề của mình một cách chung chung, hay cấm họ có trang cá nhân. Quy định hợp lý là quy định nhắm đúng vào rủi ro thật: thông tin bí mật, dữ liệu khách hàng, hình ảnh người khác, an toàn lao động.
Những thứ hay lọt vào khung hình mà người quay không để ý
Phần lớn sự cố không đến từ nội dung bạn định nói mà từ phông nền. Trước khi đăng một video quay ở chỗ làm, rà kỹ:
- Màn hình máy tính có email, bảng tính, phần mềm quản lý khách hàng, số liệu doanh thu.
- Bảng trắng ghi kế hoạch, mục tiêu, tên dự án, tên khách hàng.
- Tài liệu, hồ sơ, hợp đồng để trên bàn, dù chỉ thấy một góc.
- Thẻ nhân viên, bảng tên của đồng nghiệp, lịch làm việc dán trên tường.
- Sản phẩm mẫu chưa ra mắt, bản vẽ, khu vực sản xuất có quy trình riêng.
- Khách hàng, bệnh nhân, học viên đang được phục vụ.
Ngày nay chỉ cần phóng to một khung hình là đọc được chữ trên màn hình phía sau. Cách an toàn nhất là quay ở góc không có màn hình, tài liệu, hoặc chờ lúc bàn làm việc đã dọn sạch.
Đồng nghiệp và khách hàng trong video của bạn
Đồng nghiệp không phải diễn viên của bạn. Họ đi làm, không đăng ký tham gia kênh của bạn. Quay họ đang ăn trưa, ngủ gật, cãi nhau, rồi đăng lên kèm lời bình là chạm vào quyền đối với hình ảnh và đời tư của họ. Hỏi trước, tôn trọng người từ chối, và đừng biến ai thành trò cười.
Khách hàng có kỳ vọng riêng tư cao hơn. Ở ngân hàng, phòng khám, spa, trung tâm gia sư, khách hàng tin rằng thông tin và hình ảnh của họ được giữ kín. Một video quay khách hàng đang được phục vụ, dù không nêu tên, có thể khiến họ bị nhận ra và mất niềm tin vào cả doanh nghiệp. Với ngành y, giáo dục trẻ em, tài chính, gần như không nên có khách hàng trong khung hình.
Dữ liệu cá nhân là trách nhiệm chung. Luật Bảo vệ dữ liệu cá nhân 2025 và các quy định trước đó đặt trách nhiệm bảo vệ dữ liệu cho tổ chức, và người lao động xử lý dữ liệu là một mắt xích. Để lộ tên, số điện thoại, thông tin sức khoẻ của khách trong video là sự cố dữ liệu thật, không chỉ là sơ suất.
Kể chuyện khách hàng "khó chiều". Loại nội dung rất được xem, nhưng khi khách có thể bị nhận ra, đó là xâm phạm đời tư và gây hại cho doanh nghiệp. Nếu muốn kể, gộp nhiều trường hợp thành một tình huống chung, đổi mọi chi tiết nhận dạng.
Loại nội dung về chỗ làm và mức rủi ro
Bảng dưới gom những loại nội dung mà người lao động hay làm, kèm mức rủi ro và điều nên lưu ý.
| Loại nội dung | Mức rủi ro | Lưu ý |
|---|---|---|
| Giới thiệu nghề, kỹ năng, một ngày làm việc chung chung | Thấp | Không lộ thông tin nội bộ, không quay người khác |
| Chia sẻ mức lương, phúc lợi của chính mình | Thấp đến vừa | Xem hợp đồng có điều khoản bảo mật về thu nhập không |
| Quay văn phòng, nhà xưởng, cửa hàng | Vừa | Xin phép quản lý; tránh khu vực hạn chế |
| Kể chuyện khách hàng, đối tác | Cao | Không được để nhận diện; tốt nhất không kể |
| Chê sếp, chê công ty có nêu tên | Cao | Dễ thành tranh chấp danh dự và kỷ luật |
| Đăng tài liệu, số liệu nội bộ | Rất cao | Có thể vi phạm bí mật kinh doanh |
Để ý rằng chia sẻ về nghề, kinh nghiệm, cảm nhận cá nhân nằm ở vùng an toàn. Rủi ro tăng lên khi nội dung chạm tới người khác hoặc thông tin không thuộc về bạn.
Chê công ty, kể chuyện bị đối xử không công bằng
Người lao động có quyền nói về trải nghiệm làm việc của mình, kể cả trải nghiệm không vui. Kể đúng sự thật rằng mình bị nợ lương, bị yêu cầu làm thêm giờ không trả tiền, bị đối xử thiếu tôn trọng là quyền của bạn, và trong nhiều trường hợp còn giúp người khác cân nhắc trước khi nhận việc.
Rủi ro nằm ở cách nói. Kể sự việc có thật khác với dán nhãn "công ty lừa đảo", "sếp biến thái". Nêu tên một cá nhân cụ thể kèm những lời quy chụp không chứng minh được có thể xâm phạm danh dự, uy tín của người đó và của doanh nghiệp. Đăng khi đang còn làm việc có thể vi phạm nội quy về phát ngôn, tuỳ cách nội quy được viết.
Nếu bạn có vấn đề thật về quyền lợi lao động, mạng xã hội không phải là kênh giải quyết hiệu quả nhất. Phản ánh với công đoàn cơ sở, khiếu nại với người sử dụng lao động, hoặc gửi tới cơ quan quản lý lao động là những bước có thể dẫn tới kết quả cụ thể. Giữ lại hợp đồng, bảng lương, tin nhắn làm căn cứ.
Livestream bán hàng riêng trong giờ làm, mặc đồng phục công ty
Một tình huống ngày càng phổ biến: nhân viên có thêm nghề bán hàng online và tranh thủ livestream, đăng bài bán hàng ngay tại chỗ làm, đôi khi trong giờ làm, mặc nguyên đồng phục có logo công ty. Về nguyên tắc, làm thêm ngoài giờ là quyền của người lao động, trừ khi hợp đồng có thoả thuận hợp lệ khác. Nhưng làm việc riêng trong giờ làm là chuyện kỷ luật lao động, công ty có quyền quy định và xử lý theo nội quy.
Đồng phục, logo, không gian của công ty xuất hiện trong buổi bán hàng riêng còn làm người xem nghĩ công ty đứng sau sản phẩm. Nếu sản phẩm có vấn đề, uy tín của công ty bị kéo theo. Đây là lý do nhiều doanh nghiệp cấm dùng hình ảnh công ty cho hoạt động kinh doanh cá nhân, và yêu cầu đó là hợp lý.
Cách làm đúng khá rõ: bán hàng riêng ngoài giờ, ở không gian riêng, không mặc đồng phục, không nhắc tên công ty. Nếu sản phẩm bạn bán có liên quan tới lĩnh vực của công ty, hoặc khách hàng là khách của công ty, hãy đọc kỹ điều khoản về xung đột lợi ích trong hợp đồng và trao đổi với quản lý trước.
Phía chủ doanh nghiệp: cấm hẳn hay quản lý thông minh
Cấm tuyệt đối nhân viên quay phim ở chỗ làm là lựa chọn dễ nhất nhưng không phải lúc nào cũng tốt. Nhân viên chia sẻ nghề một cách tích cực có thể là kênh tuyển dụng, kênh thương hiệu miễn phí. Nhiều doanh nghiệp đang khuyến khích điều đó, kèm hướng dẫn rõ ràng.
Ngược lại, ngành có dữ liệu nhạy cảm như y tế, tài chính, giáo dục trẻ em, sản xuất có công nghệ riêng thì nên có quy định chặt hơn: khu vực cấm quay, nội dung cấm đăng, và quy trình xin phép. Quy định nên được đưa vào nội quy lao động theo đúng thủ tục, thông báo cho người lao động, và giải thích lý do để mọi người hiểu.
Khi phát hiện nhân viên đăng nội dung không phù hợp, cách tốt là trao đổi trước, yêu cầu gỡ những phần vi phạm, rồi mới xem xét kỷ luật nếu có căn cứ trong nội quy. Phản ứng gay gắt, công khai với nhân viên trên mạng thường làm vấn đề lan rộng hơn chính video ban đầu.
Cách làm nội dung về nghề mà không vướng ở chỗ làm
Người lao động muốn làm vlog, chia sẻ nghề có thể làm theo trình tự sau:
- Đọc lại hợp đồng lao động, nội quy, chính sách dùng mạng xã hội của công ty, nếu có. Ghi chú những gì bị cấm.
- Hỏi quản lý trực tiếp về kế hoạch làm nội dung. Nhiều nơi đồng ý, thậm chí ủng hộ, khi được hỏi trước.
- Chọn góc quay không có màn hình, tài liệu, bảng trắng, khách hàng; quay vào giờ nghỉ hoặc khu vực chung.
- Hỏi từng đồng nghiệp trước khi để họ xuất hiện; tôn trọng người từ chối.
- Không đăng tên công ty, logo, đồng phục nếu công ty chưa đồng ý cho bạn đại diện hình ảnh.
- Xem lại video ở chế độ phóng to trước khi đăng để chắc không lọt thông tin.
- Khi công ty yêu cầu gỡ một video cụ thể với lý do rõ ràng, hợp tác gỡ; nếu bạn thấy yêu cầu vô lý, trao đổi bằng văn bản.
Câu hỏi thường gặp
Công ty có được cấm nhân viên có tài khoản mạng xã hội không?
Không hợp lý. Đời sống cá nhân ngoài giờ làm thuộc quyền riêng của người lao động. Công ty có thể quy định về nội dung liên quan tới công việc, thông tin nội bộ, việc dùng tên và hình ảnh công ty, nhưng không thể cấm nhân viên có hay dùng tài khoản cá nhân.
Quay video ở chỗ làm vào giờ nghỉ trưa có bị coi là vi phạm không?
Giờ nghỉ không làm thay đổi việc bạn đang ở không gian của công ty. Nếu nội quy cấm quay ở khu vực đó, quay vào giờ nghỉ vẫn là vi phạm. Nếu nội quy không cấm, rủi ro nằm ở việc lộ thông tin và quay người khác, không phụ thuộc giờ.
Đăng video chia sẻ mức lương của mình có vi phạm không?
Thông thường thu nhập của bạn là thông tin của chính bạn. Tuy vậy một số hợp đồng có điều khoản bảo mật về thu nhập, và vi phạm có thể bị xử lý theo thoả thuận. Đọc lại hợp đồng, và tránh đăng thông tin lương của đồng nghiệp hay bảng lương chung.
Nghỉ việc rồi thì có được đăng chuyện công ty cũ không?
Nghĩa vụ giữ bí mật kinh doanh thường không chấm dứt khi bạn nghỉ, nhất là nếu có thoả thuận bảo mật. Kể trải nghiệm làm việc một cách trung thực, không nêu thông tin bí mật và không quy chụp cá nhân thì ít rủi ro; tiết lộ tài liệu, số liệu nội bộ vẫn có thể bị yêu cầu bồi thường.
Công ty có được yêu cầu xoá video mình quay chính mình ở văn phòng không?
Công ty có thể yêu cầu nếu video lộ thông tin nội bộ, có hình ảnh người khác, hoặc vi phạm nội quy đã ban hành. Nếu video chỉ có bạn và không có gì thuộc về công ty, yêu cầu xoá là cần trao đổi. Hãy hỏi rõ lý do bằng văn bản để hai bên hiểu nhau.
Đồng nghiệp quay mình rồi đăng lên mà mình không muốn thì làm sao?
Nhắn riêng đề nghị gỡ hoặc làm mờ hình ảnh của bạn. Nếu không được đáp ứng, báo với quản lý vì việc này có thể vi phạm nội quy, và báo cáo bài đăng với nền tảng. Quyền đối với hình ảnh của bạn không mất đi vì bạn đang ở nơi làm việc.