Câu trả lời tuỳ bạn là ai và dạy cái gì. Quy định về dạy thêm, học thêm của Bộ Giáo dục và Đào tạo áp dụng từ tháng 2/2025 (Thông tư 29/2024) yêu cầu tổ chức, cá nhân tổ chức dạy thêm ngoài nhà trường có thu tiền phải đăng ký kinh doanh và công khai thông tin; giáo viên đang dạy ở trường bị hạn chế thêm một số điều. Dạy năng khiếu, kỹ năng, dạy cho người lớn thì không thuộc phạm vi quy định này.
Nói gọn: mở lớp dạy các môn trong chương trình phổ thông cho học sinh tại nhà mình, có thu tiền, là thuộc diện phải đăng ký. Giáo viên đang dạy ở trường, công lập hay ngoài công lập, không được dạy thêm có thu tiền cho chính học sinh mình đang được phân công dạy. Sinh viên đi gia sư một kèm một tại nhà học sinh là trường hợp còn có cách hiểu khác nhau, nên làm thận trọng. Bài này đi qua từng nhóm để bạn biết mình đang đứng ở đâu; nội dung văn bản bạn đối chiếu bản hiện hành.
Quy định dạy thêm áp vào cái gì
Dạy thêm, học thêm theo quy định của ngành giáo dục là hoạt động dạy học các môn trong chương trình giáo dục phổ thông cho học sinh, ngoài giờ học chính khoá. Tức là phạm vi chủ yếu là những môn như Toán, Ngữ văn, Tiếng Anh theo chương trình, cho học sinh tiểu học, trung học cơ sở, trung học phổ thông.
Những thứ nằm ngoài phạm vi: dạy đàn, vẽ, múa, bơi, võ cho trẻ như một môn năng khiếu; dạy kỹ năng sống; dạy tiếng Anh giao tiếp cho người đi làm; luyện thi chứng chỉ cho người lớn; dạy nấu ăn, may vá. Những hoạt động này nếu làm có tổ chức, có thu tiền thì vẫn có thể là hoạt động kinh doanh hoặc hoạt động giáo dục cần giấy phép riêng, nhưng không bị ràng bởi các hạn chế riêng của quy định dạy thêm.
Một điểm hay bị bỏ qua: quy định hiện hành không cho tổ chức dạy thêm với học sinh tiểu học, trừ các trường hợp bồi dưỡng nghệ thuật, thể dục thể thao, rèn luyện kỹ năng sống. Mở lớp kèm Toán, Tiếng Việt có thu tiền cho học sinh tiểu học vì vậy là vùng cần đặc biệt cẩn thận.
Bạn thuộc nhóm nào
Bảng dưới gom những người hay hỏi nhất. Đây là cách hiểu phổ biến theo quy định dạy thêm áp dụng từ 2025; chỗ nào chưa rõ với trường hợp của bạn, hỏi Sở Giáo dục và Đào tạo hoặc UBND xã, phường nơi bạn dạy.
| Bạn là | Dạy gì, ở đâu | Nhìn chung |
|---|---|---|
| Giáo viên đang dạy ở trường, công lập hay ngoài công lập | Dạy thêm có thu tiền cho học sinh mình đang được phân công dạy | Không được |
| Giáo viên trường công lập | Dạy thêm ngoài trường cho học sinh khác | Được tham gia dạy ở cơ sở dạy thêm; không được đứng ra điều hành cơ sở; phải báo cáo hiệu trưởng theo quy định |
| Giáo viên trường ngoài công lập, giáo viên đã nghỉ hưu | Mở lớp ở nhà cho học sinh không phải học sinh mình đang dạy | Phải đăng ký kinh doanh và công khai thông tin như mọi cá nhân tổ chức dạy thêm |
| Sinh viên, người đi làm | Mở lớp nhóm ở nhà mình, có thu tiền | Phải đăng ký kinh doanh và công khai thông tin |
| Sinh viên đi gia sư | Một kèm một tại nhà học sinh, do phụ huynh thuê | Còn cách hiểu khác nhau; hỏi cơ quan quản lý giáo dục địa phương nếu dạy đều cho nhiều nhà |
| Người dạy năng khiếu, kỹ năng, dạy người lớn | Đàn, vẽ, bơi, tiếng Anh giao tiếp… | Không thuộc quy định dạy thêm; nếu mở lớp đều có thu tiền thì xem xét đăng ký kinh doanh |
Lưu ý chữ "có thu tiền": quy định chặt nhất áp vào hoạt động dạy thêm có thu tiền. Giáo viên giúp học sinh ôn bài miễn phí trong trường theo kế hoạch của nhà trường là chuyện khác, có quy định riêng.
Vì sao giáo viên đang đứng lớp bị hạn chế hơn
Tránh xung đột lợi ích. Giáo viên chấm điểm, nhận xét học sinh của mình. Nếu cùng lúc thu tiền dạy thêm các em đó, phụ huynh dễ cảm thấy bị ép phải cho con đi học thêm, và học sinh không đi học thêm dễ lo bị thiệt. Đây là lý do cốt lõi của quy định.
Không được điều hành cơ sở dạy thêm. Giáo viên trường công lập được tham gia dạy ở cơ sở dạy thêm hợp pháp ngoài trường, nhưng không được đứng ra quản lý, điều hành cơ sở đó. Mở lớp tại nhà mình, tự thu tiền, tự xếp lịch là đang điều hành.
Có nghĩa vụ báo cáo. Giáo viên tham gia dạy thêm ngoài trường phải báo cáo với hiệu trưởng về môn dạy, địa điểm, hình thức, thời gian. Mục đích là để nhà trường biết và tránh xung đột với học sinh mình phụ trách.
Phía phụ huynh và học sinh. Phụ huynh có quyền chọn cho con học thêm hay không, học ở đâu. Không ai được ép buộc học sinh học thêm dưới bất kỳ hình thức nào, kể cả gợi ý ngầm. Nếu gặp tình huống này, phụ huynh có thể phản ánh với ban giám hiệu hoặc cơ quan quản lý giáo dục.
Gia sư một kèm một: vùng chưa rõ và cách làm thận trọng
Nhiều sinh viên, người đi làm nhận dạy kèm một học sinh tại nhà học sinh, do phụ huynh liên hệ qua người quen hoặc qua nhóm tìm gia sư. Đây là việc làm thêm rất phổ biến. Câu hỏi "có phải đăng ký kinh doanh không" ở trường hợp này chưa có câu trả lời thống nhất: có cách hiểu cho rằng đây vẫn là dạy thêm có thu tiền nên áp quy định chung; có cách hiểu cho rằng đây gần với một hợp đồng dịch vụ cá nhân giữa phụ huynh và người dạy, không phải "tổ chức" dạy thêm.
Khi luật chưa rõ, cách làm thận trọng là: nếu bạn chỉ dạy một hai học sinh, theo hợp đồng thoả thuận trực tiếp với phụ huynh, hãy ghi rõ thoả thuận về lịch học, học phí, cách nghỉ, cách chấm dứt, và tuân thủ nguyên tắc chung như không dạy thêm có thu tiền cho học sinh mình đang dạy ở trường nếu bạn là giáo viên. Nếu bạn dạy đều cho nhiều nhà, có thu nhập ổn định từ việc này, hãy hỏi cơ quan quản lý giáo dục và bộ phận một cửa ở địa phương xem có phải đăng ký không.
Với trung tâm, nhóm làm cầu nối gia sư có thu phí: đây là hoạt động kinh doanh dịch vụ, cần đăng ký phù hợp. Gia sư làm qua trung tâm nên đọc kỹ thoả thuận về phí giới thiệu và trách nhiệm khi có tranh chấp.
Nhìn từ phía phụ huynh: thuê người dạy kèm cho con nên để ý gì
Phụ huynh không có nghĩa vụ đăng ký gì khi thuê gia sư, nhưng có vài điều đáng hỏi trước, vừa để bảo vệ con, vừa để cả hai bên làm đúng ngay từ đầu.
- Người dạy có đang là giáo viên của con ở trường không. Nếu có, quy định không cho thầy cô dạy thêm có thu tiền cho chính học sinh mình; phụ huynh nên chọn người khác thay vì đặt thầy cô vào thế vi phạm.
- Lớp ở nhà người dạy có bao nhiêu học sinh, phòng học ra sao. Một phòng khách nhỏ chen mười lăm em, không có lối thoát thứ hai, ổ điện chằng chịt là điều đáng lo hơn chuyện giấy tờ.
- Học phí, lịch học, cách nghỉ và học bù được nói rõ trước, tốt nhất ghi lại bằng tin nhắn.
- Con học với người lớn một mình ở một không gian kín: phụ huynh nên biết rõ người dạy, giữ cửa mở hoặc có người lớn trong nhà, và dặn con kể lại khi có điều gì khiến con không thoải mái.
- Con có thật sự cần học thêm không. Không ai được ép học sinh đi học thêm. Nếu cảm thấy bị gợi ý ngầm, phụ huynh có quyền từ chối và phản ánh với nhà trường.
Những câu hỏi này không nhằm làm khó người dạy. Người dạy làm đúng sẽ trả lời được ngay, và chính sự rõ ràng đó giúp hai bên hợp tác lâu dài.
Mở lớp tại nhà cho đúng: các bước
Nếu bạn quyết định mở một lớp nhỏ dạy các môn trong chương trình tại nhà mình, có thu tiền, thứ tự dưới đây giúp bạn đi đúng từ đầu. Chi tiết thủ tục từng bước bạn hỏi ở nơi tiếp nhận.
- Kiểm tra mình có thuộc nhóm bị hạn chế không, nhất là nếu bạn là giáo viên đang dạy ở trường công lập.
- Đăng ký kinh doanh theo hình thức phù hợp, thường là hộ kinh doanh, tại bộ phận một cửa xã, phường hoặc qua Cổng Dịch vụ công.
- Chuẩn bị địa điểm: phòng học đủ sáng, thoáng, an toàn điện, có lối thoát; không xếp quá đông học sinh trong một phòng nhỏ.
- Công khai thông tin theo yêu cầu: môn học, thời lượng, địa điểm, thời gian, người dạy, mức thu.
- Thực hiện báo cáo, thông báo với cơ quan quản lý giáo dục theo hướng dẫn của địa phương.
- Hỏi cơ quan thuế về nghĩa vụ thuế với thu nhập từ dạy thêm.
Đừng nghĩ các bước này chỉ là giấy tờ. Công khai mức thu và lịch học trước giúp chính bạn tránh tranh chấp với phụ huynh về sau, còn chuyện phòng học an toàn thì liên quan trực tiếp tới con của người khác đang ngồi trong nhà bạn mỗi tối.
Ví dụ giả định: ba người dạy, ba câu trả lời
Cô giáo dạy Toán lớp 9 ở một trường công tại Nghệ An muốn mở lớp ôn thi vào lớp 10 tại nhà, học sinh chủ yếu là lớp cô chủ nhiệm. Đây đúng là trường hợp quy định không cho phép: dạy thêm có thu tiền cho học sinh mình đang dạy, lại đứng ra tổ chức lớp. Cô có thể dạy ở một cơ sở dạy thêm hợp pháp cho học sinh trường khác, kèm báo cáo hiệu trưởng.
Sinh viên năm ba ở Huế dạy kèm Tiếng Anh cho một học sinh lớp 7, ba buổi mỗi tuần tại nhà học sinh, phụ huynh trả học phí theo tháng. Bạn thoả thuận rõ lịch học, học phí, báo nghỉ trước. Đây là trường hợp gia sư cá nhân phổ biến; nếu sau này nhận thêm nhiều học sinh, bạn nên hỏi kỹ về đăng ký.
Một người dạy đàn piano tại nhà ở TP. Hồ Chí Minh nhận tám học trò nhỏ và một số người lớn. Dạy đàn không thuộc quy định dạy thêm các môn văn hoá, kể cả với học sinh tiểu học. Nhưng với số học trò ổn định và thu nhập đều, người này nên đăng ký hộ kinh doanh và tìm hiểu nghĩa vụ thuế.
Câu hỏi thường gặp
Giáo viên dạy thêm online cho học sinh trường khác có được không?
Dạy thêm trực tuyến vẫn là dạy thêm và áp dụng các nguyên tắc như dạy trực tiếp. Giáo viên trường công lập có thể tham gia dạy cho học sinh không phải học sinh mình đang dạy, qua cơ sở dạy thêm hợp pháp, và báo cáo hiệu trưởng theo quy định.
Học sinh tiểu học có được đi học năng khiếu, học bơi không?
Có. Quy định hạn chế dạy thêm với học sinh tiểu học chừa ra các trường hợp bồi dưỡng nghệ thuật, thể dục thể thao, rèn luyện kỹ năng sống. Những lớp đàn, vẽ, bơi, võ cho trẻ tiểu học không bị cấm vì quy định này.
Phụ huynh tự thuê gia sư cho con thì phụ huynh có vi phạm gì không?
Không. Phụ huynh có quyền chọn cho con học thêm hay không và học với ai. Các nghĩa vụ đăng ký, công khai thông tin chủ yếu đặt vào người tổ chức dạy thêm, không đặt vào phụ huynh.
Mở lớp tiếng Anh giao tiếp cho người đi làm có cần xin phép không?
Không thuộc quy định dạy thêm cho học sinh. Nếu mở lớp đều đặn có thu tiền, bạn nên đăng ký kinh doanh. Nếu muốn mở trung tâm ngoại ngữ đúng nghĩa, có cấp chứng nhận, thì có thủ tục cấp phép riêng, khác với một lớp nhỏ tại nhà.
Giáo viên đã nghỉ hưu mở lớp dạy thêm ở nhà có bị hạn chế như giáo viên đang dạy không?
Không còn bị hạn chế liên quan đến học sinh mình đang dạy, vì không còn đứng lớp. Nhưng vẫn phải tuân thủ quy định chung như mọi cá nhân tổ chức dạy thêm: đăng ký kinh doanh, công khai thông tin, bảo đảm điều kiện cơ sở.
Thu học phí dạy kèm có phải nộp thuế thu nhập cá nhân không?
Thu nhập từ dạy kèm là thu nhập chịu thuế theo quy định, nhưng cách tính và ngưỡng phải nộp phụ thuộc vào việc bạn là cá nhân kinh doanh hay nhận tiền qua trung tâm, và doanh thu thực tế. Bạn hỏi cơ quan thuế nơi cư trú để biết nghĩa vụ cụ thể.