Tắm ở khu có biển cấm là làm trái quy định quản lý bãi tắm của địa phương. Người vi phạm thường bị lực lượng cứu hộ, ban quản lý nhắc nhở, yêu cầu lên bờ, và tuỳ quy định của từng tỉnh có thể bị xử phạt hành chính. Quan trọng hơn chuyện phạt: biển cấm thường được cắm đúng ở chỗ có dòng chảy xa bờ, đá ngầm, hố sâu, nơi đã có người đuối nước. Khi gặp nạn ở khu đã cảnh báo, trách nhiệm của khu du lịch hay chính quyền cũng nhẹ đi nhiều.
Bài này dành cho người đi du lịch biển, nhất là các gia đình có trẻ nhỏ và nhóm bạn trẻ thích tìm bãi vắng. Bài đi qua ý nghĩa của các loại biển, cờ báo, quyền của nhân viên cứu hộ, trách nhiệm hai phía khi có tai nạn, và vài điều cần biết để tắm biển an toàn.
Biển cấm tắm do ai cắm, căn cứ vào đâu
Việc tổ chức bãi tắm, cắm biển cảnh báo, bố trí cứu hộ ở bãi biển du lịch thuộc trách nhiệm của chính quyền địa phương ven biển và các đơn vị được giao quản lý bãi tắm, khu du lịch. Luật Du lịch 2017 yêu cầu khu, điểm du lịch phải bảo đảm an toàn cho khách, trong đó có việc cảnh báo nguy hiểm. Nhiều tỉnh ven biển ban hành quy định riêng về quản lý bãi tắm, phân vùng tắm an toàn, giờ tắm, cờ hiệu, nhiệm vụ của đội cứu hộ.
Biển cấm thường được cắm sau khi đã khảo sát địa hình đáy biển và dòng chảy, hoặc sau những vụ đuối nước. Có những đoạn bờ nhìn sóng nhỏ, nước trong, nhưng phía dưới có rãnh sâu đột ngột hoặc dòng nước rút mạnh ra khơi. Người tắm không nhìn thấy những thứ này từ bờ.
Ngoài biển cấm cố định, nhiều bãi tắm dùng hệ thống cờ hiệu thay đổi theo ngày: cờ đỏ báo không được tắm vì sóng lớn, gió mạnh, dòng chảy nguy hiểm; các màu khác báo vùng tắm an toàn hoặc cần thận trọng. Ý nghĩa cụ thể của từng màu có thể khác nhau giữa các địa phương, nên bạn đọc bảng giải thích ở lối xuống biển hoặc hỏi đội cứu hộ.
Bạn có thể gặp những gì nếu tắm ở khu cấm
Hậu quả thực tế thường theo thứ tự từ nhẹ đến nặng như sau.
- Bị nhắc nhở bằng còi, loa từ chòi cứu hộ, yêu cầu vào bờ hoặc di chuyển về vùng tắm an toàn. Đây là trường hợp thường gặp nhất.
- Bị nhân viên ban quản lý, lực lượng chức năng yêu cầu lên bờ và ghi nhận vi phạm. Tuỳ quy định địa phương, người cố tình tái phạm có thể bị lập biên bản xử phạt hành chính vì vi phạm quy định về trật tự, an toàn nơi công cộng hoặc quy định quản lý bãi tắm.
- Không được bảo vệ đầy đủ khi gặp nạn: vùng cấm tắm thường không có cứu hộ trực sát, thời gian tiếp cận lâu hơn rất nhiều.
- Khó đòi bồi thường nếu có tai nạn, vì bạn đã tự đi vào vùng được cảnh báo.
- Ảnh hưởng đến bảo hiểm du lịch: một số hợp đồng bảo hiểm có điều khoản loại trừ khi người được bảo hiểm cố ý vi phạm cảnh báo an toàn. Đọc kỹ điều khoản của hợp đồng bạn mua.
Bài không nêu mức phạt cụ thể vì quy định khác nhau giữa các tỉnh và thay đổi theo văn bản. Điều đáng nhớ là biển cấm tồn tại để bảo vệ chính người tắm, không phải để thu tiền phạt.
Dòng chảy xa bờ: lý do của phần lớn biển cấm
Dòng chảy xa bờ, nhiều nơi gọi là dòng rip, là dòng nước hẹp chảy mạnh từ bờ ra khơi, hình thành khi sóng đánh vào bờ rồi nước tìm đường rút ra qua một rãnh. Nhìn từ bờ, đó thường là một dải nước có vẻ phẳng lặng hơn, sóng ít vỡ hơn, màu nước đục hơn hoặc có bọt, rác trôi ra. Chính vì nhìn êm nên người ta hay chọn chỗ đó để xuống tắm.
Người bị cuốn vào dòng này thường hoảng loạn và cố bơi thẳng vào bờ, ngược dòng, rồi kiệt sức. Lời khuyên an toàn được các tổ chức cứu hộ phổ biến là: giữ bình tĩnh, nổi trên mặt nước, bơi song song với bờ để thoát ra khỏi dải dòng chảy hẹp, rồi mới bơi vào; nếu không bơi được thì giơ tay, gọi to để được cứu.
Người đứng trên bờ thấy người khác bị cuốn không nên lao xuống cứu tay không. Rất nhiều vụ đuối nước có thêm nạn nhân là người cứu. Hãy gọi cứu hộ, ném phao, can nhựa, vật nổi ra phía người gặp nạn, và gọi số khẩn cấp.
Dòng chảy xa bờ không cố định một chỗ. Nó có thể dịch chuyển theo thuỷ triều, theo hướng gió và sau mỗi đợt sóng lớn làm thay đổi bãi cát ngầm. Vì vậy một đoạn bờ hôm qua tắm được, hôm nay có thể đã bị cắm cờ cấm. Đó là lý do bạn nên xem cảnh báo mỗi lần xuống nước, không dựa vào kinh nghiệm của lần trước.
Trách nhiệm khi có tai nạn: hai phía
Khi có người đuối nước, câu hỏi ai chịu trách nhiệm thường được đặt ra. Câu trả lời phụ thuộc vào việc mỗi bên đã làm đúng nghĩa vụ của mình chưa.
| Bên | Nghĩa vụ chính | Khi nào có thể phải chịu trách nhiệm |
|---|---|---|
| Đơn vị quản lý bãi tắm, khu du lịch | Cắm biển, cờ cảnh báo, bố trí cứu hộ ở vùng tắm, có phương tiện cứu nạn | Không cảnh báo nơi đã biết nguy hiểm, không có cứu hộ ở vùng cho tắm, cứu hộ bỏ vị trí |
| Khách sạn, khu nghỉ có bãi riêng | Cảnh báo, hướng dẫn khách, có người trông coi theo quy định | Quảng cáo bãi tắm an toàn nhưng không có biện pháp bảo đảm |
| Người tắm | Tuân thủ biển, cờ, hướng dẫn của cứu hộ; tự lượng sức | Tự ý tắm ở khu cấm, tắm khi say, tắm đêm |
| Người giám hộ trẻ em | Trông coi trẻ trong suốt thời gian ở biển | Để trẻ tắm một mình, ở vùng cấm |
| Người tổ chức đoàn | Phổ biến nội quy, kiểm soát thành viên | Tổ chức tắm ở nơi cấm, không có người trông |
Theo nguyên tắc của Bộ luật Dân sự, bên nào có lỗi gây ra thiệt hại thì phải bồi thường tương ứng với mức độ lỗi; nếu người bị thiệt hại cũng có lỗi thì phần trách nhiệm của bên kia giảm đi. Mỗi vụ việc cần xem xét cụ thể. Khi đã có thiệt hại về người, gia đình nên hỏi luật sư để đánh giá đúng quyền của mình.
Những lúc tuyệt đối không xuống nước, kể cả ở vùng cho phép
Sau khi uống rượu bia. Phần lớn vụ đuối nước của người lớn ở bãi biển có rượu bia đi kèm. Rượu làm giảm phán đoán và sức bơi, trong khi lại tăng cảm giác tự tin.
Ban đêm. Hầu hết bãi tắm không có cứu hộ ban đêm. Nhiều nơi quy định giờ tắm và cấm tắm sau giờ đó. Không nhìn thấy sóng, không nhìn thấy người bên cạnh.
Khi có cờ đỏ, biển động, trước và sau bão. Sóng sau bão có thể vẫn lớn dù trời đã nắng. Dòng chảy thay đổi bất thường.
Khi vừa ăn no hoặc đang mệt. Cơ thể mệt dễ chuột rút, khó xử lý khi gặp sóng lớn. Sau một chuyến đi xe đêm dài, nghỉ ngơi trước rồi mới xuống nước, đừng tắm ngay khi vừa đến nơi.
Trẻ em không có người lớn đi kèm sát bên. Trẻ đuối nước rất nhanh và lặng lẽ, không vùng vẫy kêu cứu như phim. Người lớn phải ở trong tầm với tay, không chỉ ngồi trên bờ nhìn.
Góc của đội cứu hộ và ban quản lý: vì sao họ gắt
Khách tắm biển hay phàn nàn rằng cứu hộ thổi còi liên tục, gọi loa gắt, bắt vào bờ khi trời còn đẹp. Nhìn từ chòi cứu hộ thì khác. Một đội vài người phải trông một đoạn bờ dài với hàng nghìn người tắm vào cao điểm. Họ biết chỗ nào có rãnh sâu, giờ nào dòng chảy mạnh, vì đã chứng kiến hoặc trực tiếp kéo người lên ở đó. Mỗi người tắm ra ngoài vùng an toàn là một người họ có thể không kịp tới.
Ban quản lý bãi tắm cũng chịu sức ép trách nhiệm khi có tai nạn. Vì vậy họ chọn cách cảnh báo nhiều hơn mức người tắm thấy cần. Khi được yêu cầu vào bờ, hợp tác là cách đơn giản nhất; nếu thấy không hợp lý, hỏi lại lý do một cách bình tĩnh, nhân viên thường sẵn lòng giải thích về dòng chảy hôm đó.
Ngược lại, cứu hộ và ban quản lý cũng cần làm đúng phần mình: có mặt ở chòi trong giờ trực, có phao, ván cứu hộ, cảnh báo rõ ràng bằng biển và cờ, không dùng lời lẽ xúc phạm khách. Nếu thấy bãi tắm đông người mà không có cứu hộ, hoặc biển cảnh báo đã mất, người dân có thể phản ánh với chính quyền xã, phường ven biển để họ bổ sung.
Tự tìm bãi vắng: được không và nên lưu ý gì
Không có quy định nào cấm bạn tắm ở bãi biển hoang không có ai quản lý, không có biển cấm. Nhưng bãi vắng cũng nghĩa là không có cứu hộ, không có ai đánh giá dòng chảy giúp bạn, và nếu có chuyện thì trách nhiệm hoàn toàn của bạn. Nhiều bãi biển hoang đẹp ở miền Trung có độ dốc đáy lớn, chỉ vài bước là mất chân.
Nếu vẫn muốn xuống nước ở bãi vắng, hỏi người dân địa phương về chỗ an toàn, tắm gần bờ, luôn có ít nhất một người ở trên bờ quan sát, mang theo phao. Không xuống nước một mình, không bơi ra xa, không tắm vào lúc thuỷ triều đang rút mạnh.
Ở chiều ngược lại, nếu bạn thấy một đoạn bờ thường có người tắm mà đã có tai nạn, không có cảnh báo, bạn có thể kiến nghị chính quyền xã, phường ven biển cắm biển hoặc bố trí cứu hộ. Đây là cách người dân góp phần làm bãi biển an toàn hơn cho người khác.
Câu hỏi thường gặp
Tắm biển ngoài giờ cứu hộ trực có bị phạt không?
Tuỳ quy định từng bãi tắm. Nhiều địa phương quy định giờ tắm và khuyến cáo không tắm ngoài giờ có cứu hộ; một số nơi cấm hẳn. Ngoài chuyện phạt, tắm ngoài giờ nghĩa là không có ai cứu bạn kịp nếu gặp nạn.
Khu nghỉ dưỡng có được cấm khách tắm biển trước khu không?
Khu nghỉ dưỡng có thể khuyến cáo hoặc cấm khách của mình tắm ở đoạn nguy hiểm vì trách nhiệm an toàn. Với người dân tắm ở phần bờ biển công cộng, khu nghỉ không có quyền cấm, nhưng biển cảnh báo do chính quyền cắm thì áp dụng cho mọi người.
Trẻ bị đuối nước ở bãi tắm có cứu hộ, gia đình có đòi bồi thường được không?
Có thể, nếu đơn vị quản lý bãi tắm có lỗi như cứu hộ bỏ vị trí, không có phương tiện cứu nạn, không cảnh báo vùng nguy hiểm. Nếu trẻ tắm ở vùng cấm hoặc không có người lớn trông, trách nhiệm có thể được chia. Vụ việc có thiệt hại về người nên hỏi luật sư.
Nhân viên cứu hộ có quyền giữ đồ của khách không lên bờ không?
Nhân viên cứu hộ được yêu cầu, nhắc nhở, và báo lực lượng chức năng khi khách không chấp hành. Họ không có quyền giữ đồ đạc hay thu tiền phạt. Việc xử phạt hành chính do người có thẩm quyền thực hiện.
Có nên nhảy xuống cứu người đang bị sóng cuốn không?
Chỉ khi bạn được huấn luyện cứu đuối và có phao. Người không có kỹ năng nên gọi cứu hộ, ném vật nổi cho người gặp nạn và gọi số khẩn cấp. Lao xuống cứu tay không là nguyên nhân của nhiều vụ đuối nước kép.
Bãi tắm có cờ màu vàng thì có được tắm không?
Ý nghĩa cờ có thể khác nhau giữa các địa phương. Thường cờ vàng là cảnh báo cần thận trọng, chỉ tắm gần bờ, trong vùng có cứu hộ. Đọc bảng giải thích ở lối xuống biển hoặc hỏi đội cứu hộ trước khi xuống nước.