Có. Luật Quảng cáo cấm treo, đặt, dán, vẽ sản phẩm quảng cáo lên cột điện, trụ điện, cột tín hiệu giao thông và cây xanh nơi công cộng. Người dán và cả người, doanh nghiệp có tên, số điện thoại trên tờ quảng cáo đều có thể bị xử lý. Dán lên tường, cửa cuốn nhà người khác mà không xin phép còn là làm hư hại tài sản của họ.
Ai đi trong ngõ phố cũng thấy những tờ "khoan cắt bê tông", "cho vay nhanh", "cho thuê phòng" dán chồng lên nhau trên cột điện. Bài này dành cho người đang định dán một tờ rao cho thuê nhà, tìm người giúp việc, tìm thú nuôi bị lạc, và cả người bị dán quảng cáo lên tường nhà mình: được dán ở đâu, không được ở đâu, và làm thế nào để rao đúng mà vẫn có người đọc.
Vì sao cột điện, gốc cây là chỗ bị cấm
Cột điện, trụ đèn, cột tín hiệu giao thông, cây xanh trên phố đều là tài sản hoặc công trình công cộng có chức năng riêng. Quảng cáo dán lên đó làm mất mỹ quan, làm hỏng bề mặt cột, che biển báo, và với cột điện còn gây nguy hiểm cho người leo lên dán hoặc công nhân điện khi sửa chữa. Vì vậy Luật Quảng cáo đưa việc treo, đặt, dán, vẽ quảng cáo lên những vị trí này vào nhóm hành vi bị cấm.
Ngoài cột điện và cây xanh, Luật Quảng cáo và các quy định về trật tự đô thị còn hạn chế quảng cáo ở nhiều chỗ khác: trên tường công trình công cộng, trên lan can cầu, trên dải phân cách, ở những vị trí che khuất tầm nhìn giao thông. Các địa phương thường có quy hoạch điểm quảng cáo ngoài trời, quy định chỗ nào được đặt bảng, băng rôn.
Điều quan trọng là quy định này áp dụng cho mọi loại tờ quảng cáo, không phân biệt quảng cáo thương mại lớn hay một tờ giấy A4 rao bán xe cũ. Tờ rao vặt của cá nhân vẫn là sản phẩm quảng cáo khi nó giới thiệu hàng hoá, dịch vụ để bán, cho thuê. Riêng những thông báo tìm người, tìm đồ thất lạc thì không phải quảng cáo thương mại, nhưng dán lên cột điện vẫn có thể vi phạm quy định về trật tự, vệ sinh đô thị của địa phương.
Đóng đinh, buộc dây vào cây xanh: hại cây hơn bạn nghĩ
Với cây xanh trên phố, tờ quảng cáo thường không được dán mà được đóng đinh, ghim, buộc dây thép quanh thân để treo bảng. Nhìn thì nhỏ, nhưng mỗi chiếc đinh là một vết thương xuyên qua lớp vỏ, nơi nấm và sâu bệnh xâm nhập vào thân. Dây thép buộc quanh thân, khi cây lớn lên, sẽ siết vào vỏ, cắt đứt dòng nhựa nuôi cây, lâu ngày làm khô một phần tán hoặc làm cây yếu, dễ đổ khi có gió bão.
Cây xanh đô thị được trồng, chăm sóc và kiểm tra định kỳ bởi đơn vị quản lý. Quy định về quản lý cây xanh đô thị coi việc đóng đinh, treo biển, buộc dây vào cây là hành vi làm tổn hại cây, có thể bị xử phạt hành chính và buộc khắc phục. Người treo bảng có thể bị yêu cầu gỡ và chịu chi phí phục hồi.
Phía chủ cửa hàng trước có cây xanh, nhiều người buộc dây che bạt, treo đèn trang trí dịp Tết vào cây trước cửa. Việc này cũng có thể vi phạm quy định về bảo vệ cây xanh, nhất là khi dùng đinh, dây thép, hoặc treo đèn điện quấn quanh thân. Muốn trang trí, dùng giá đỡ riêng, hoặc hỏi đơn vị quản lý cây xanh, chính quyền phường về cách làm được chấp nhận. Một cây phượng, cây sao trước nhà là bóng mát cho cả cửa hàng nhiều năm, đáng để giữ.
Ai có thể bị xử lý
Người trực tiếp dán, treo, vẽ. Người được thuê đi dán tờ rơi có thể bị lập biên bản khi bị bắt gặp. Nói rằng chỉ làm thuê không làm mất đi hành vi vi phạm.
Người quảng cáo, tức là người có hàng hoá, dịch vụ được giới thiệu. Quy định về quảng cáo nhìn vào cả người được lợi từ quảng cáo. Nhiều địa phương đã truy theo số điện thoại trên tờ rơi để xử lý chủ dịch vụ, và có nơi đã phối hợp với nhà mạng để nhắc nhở, xử lý thuê bao dùng cho quảng cáo sai chỗ.
Doanh nghiệp làm dịch vụ quảng cáo. Nếu bạn thuê một đơn vị đi phát tờ rơi, dán quảng cáo, và họ dán vào chỗ cấm, bạn vẫn có thể bị liên đới vì là người quảng cáo. Khi thuê, ghi rõ trong thoả thuận chỉ phát tận tay hoặc dán ở chỗ được phép.
Nội dung quảng cáo bị cấm. Tờ rơi quảng cáo cho vay không rõ nguồn gốc, mua bán hàng cấm, dịch vụ trái phép thì vấn đề đã lớn hơn nhiều so với chuyện dán sai chỗ, và có thể liên quan đến xử lý hình sự tuỳ hành vi.
Rao vặt cá nhân: chỗ được, chỗ không
Phần lớn người dán tờ rao chỉ là cá nhân cần cho thuê phòng, bán đồ cũ, tìm người làm. Bảng dưới giúp bạn chọn chỗ đúng.
| Chỗ | Được dán không | Ghi chú |
|---|---|---|
| Cột điện, trụ đèn, cột đèn giao thông | Không | Thuộc nhóm bị cấm rõ trong Luật Quảng cáo |
| Cây xanh trên phố, trong công viên | Không | Đóng đinh, buộc dây vào cây còn làm hại cây |
| Tường, cửa nhà người khác | Chỉ khi chủ nhà đồng ý | Không xin phép là làm hư hại tài sản, chủ nhà có quyền yêu cầu gỡ và đền |
| Tường, cửa nhà mình | Thường được với tờ rao nhỏ | Biển hiệu, băng rôn lớn có thể phải theo quy định của địa phương |
| Bảng tin tổ dân phố, nhà văn hoá, chung cư | Được nếu ban quản lý cho phép | Hỏi ban quản lý, tổ trưởng |
| Cửa hàng, quán quen | Được nếu chủ quán đồng ý | Nhiều quán có góc rao vặt cho khách |
| Báo, trang rao vặt, nhóm cư dân trên mạng | Được | Theo quy định của nền tảng, không đăng nội dung cấm |
Với tờ rao cho thuê phòng, thực tế hiệu quả nhất thường là treo trước chính căn nhà cho thuê và đăng trên các nhóm cư dân khu vực, chứ không phải dán khắp các cột điện quanh phường.
Bị dán quảng cáo lên tường nhà: chủ nhà làm được gì
Rất nhiều chủ nhà mặt ngõ bực mình vì tường, cửa cuốn bị dán, bị in số điện thoại bằng sơn, bằng mực không phai. Về mặt pháp lý, đó là tài sản của bạn bị người khác làm hư hại mà không có sự đồng ý. Theo Bộ luật Dân sự, người gây thiệt hại phải bồi thường, ở đây gồm chi phí làm sạch, sơn lại.
Bạn được tự gỡ, cạo, sơn lại tường nhà mình bất cứ lúc nào. Nếu bắt gặp người đang dán, có thể yêu cầu họ dừng và tháo xuống, nhưng không nên giữ người, giữ xe hay xô xát. Chụp ảnh tờ quảng cáo, số điện thoại trên đó, rồi phản ánh với công an phường hoặc chính quyền xã, phường. Nhiều nơi có đường dây hoặc ứng dụng tiếp nhận phản ánh về trật tự đô thị.
Có chủ nhà gọi vào số điện thoại trên tờ quảng cáo để mắng, hoặc dùng phần mềm gọi liên tục cho số đó. Cách này dễ khiến chính bạn gặp rắc rối, vì gây rối, quấy rối người khác cũng là vi phạm. Để việc xử lý cho cơ quan có thẩm quyền, và bạn chỉ giữ bằng chứng.
Rao đúng chỗ mà vẫn có người đọc
Một tờ rao dán sai chỗ có thể bị gỡ ngay trong ngày và kéo theo rắc rối. Làm theo các bước sau giúp bạn rao đúng mà hiệu quả hơn.
- Xác định ai cần đọc: người thuê phòng thường tìm trên mạng và trên các nhóm cư dân; người tìm việc làm theo giờ thường hỏi quán quen, tổ dân phố.
- Treo một tấm biển gọn, rõ ràng tại chính căn nhà, cửa hàng của mình.
- Xin phép bảng tin tổ dân phố, nhà văn hoá, ban quản lý chung cư để dán một tờ.
- Nhờ những cửa hàng quen trong khu vực cho dán ở góc rao vặt nếu họ có.
- Đăng trên các trang rao vặt, nhóm cư dân, viết rõ thông tin, kèm ảnh thật.
- Khi đã cho thuê, bán xong, gỡ tờ rao của mình ở mọi chỗ đã dán.
Nếu là doanh nghiệp, cửa hàng muốn làm quảng cáo ngoài trời lớn như bảng hiệu, băng rôn, biển quảng cáo, hãy tìm hiểu quy định về cấp phép xây dựng, thông báo sản phẩm quảng cáo tại cơ quan quản lý văn hoá của tỉnh trước khi làm. Đó là lộ trình thủ tục riêng, không thuộc phạm vi tờ rao cá nhân.
Phát tờ rơi tận tay, kẹp vào xe máy: có khác dán cột điện không
Nhiều người hỏi: không dán mà đứng phát tờ rơi ở ngã tư, kẹp tờ rơi vào yên xe máy ở bãi đỗ thì sao. Phát tờ rơi tận tay là một hình thức quảng cáo, không bị cấm chung, nhưng phải tuân theo quy định về nội dung quảng cáo và quy định trật tự của địa phương. Một số địa phương hạn chế phát tờ rơi ở nơi giao thông đông, ngã tư, vì gây mất an toàn và xả rác.
Kẹp tờ rơi vào xe, nhét vào khe cửa nhà dân khiến giấy rơi khắp nơi. Người nhận vứt ra đường, và chủ hàng có thể bị nhắc nhở vì làm mất vệ sinh. Dù không bị cấm hẳn như dán cột điện, đây vẫn là cách quảng cáo dễ gây phản cảm và dễ bị phản ánh.
Ở phía người nhận, nếu thường xuyên bị nhét tờ rơi vào nhà, bạn có thể dán một tờ nhỏ ở cửa nhà mình ghi không nhận tờ rơi, hoặc báo tổ dân phố nhắc chung. Với những tờ rơi có nội dung đáng ngờ như cho vay không cần giấy tờ, lãi suất mập mờ, tốt nhất không liên hệ và phản ánh với công an phường.
Câu hỏi thường gặp
Dán tờ tìm chó mèo lạc lên cột điện có bị phạt không?
Tờ tìm thú lạc không phải quảng cáo thương mại, nhưng dán lên cột điện vẫn có thể vi phạm quy định về trật tự, vệ sinh đô thị. Nên dán ở bảng tin tổ dân phố, xin dán ở cửa hàng quen, đăng nhóm cư dân, và gỡ khi đã tìm được.
Thuê người đi dán quảng cáo thì chủ dịch vụ có bị phạt không?
Có thể. Người quảng cáo là người có hàng hoá, dịch vụ được giới thiệu, nên khi quảng cáo dán sai chỗ, cơ quan chức năng có thể xử lý cả người thuê dán. Khi thuê đơn vị làm, ghi rõ yêu cầu chỉ dán, phát ở chỗ được phép.
Có được treo băng rôn chúc mừng, khai trương trước cửa hàng không?
Băng rôn có nội dung giới thiệu cửa hàng là quảng cáo, nên phải tuân theo quy định về quảng cáo ngoài trời của địa phương, thường gồm vị trí, kích thước, thời gian treo. Hỏi chính quyền xã, phường hoặc cơ quan văn hoá tỉnh trước khi treo.
Ai có trách nhiệm bóc quảng cáo trên cột điện?
Đơn vị quản lý cột điện và lực lượng trật tự đô thị của địa phương thường tổ chức bóc, xoá quảng cáo sai chỗ. Người dán và người quảng cáo có thể bị buộc khắc phục hậu quả, tức là phải tự gỡ hoặc chịu chi phí gỡ.
Chủ nhà có được thu tiền khi cho người khác dán quảng cáo lên tường nhà mình không?
Cho thuê mặt tường để đặt quảng cáo là việc có thể thoả thuận dân sự. Tuy nhiên bảng quảng cáo ngoài trời có kích thước lớn phải tuân theo quy định về quảng cáo, xây dựng của địa phương, và thu nhập từ cho thuê có thể phát sinh nghĩa vụ thuế.